Składki ZUS bez limitu 30x średniego wynagrodzenia- analiza

zus

Jednym z bardziej gorących tematów w debacie publicznej pod koniec 2017 roku była propozycja nowelizacji ustawy zakładającej zniesienie z początkiem 2018 roku rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Konsekwencją nowelizacji byłby wzrost składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, zarówno w części finansowanej przez pracownika jak i przez pracodawcę w związku z tym, iż należne byłyby one od całości wynagrodzenia pracownika, a nie tylko do przychodu nieprzekraczającego obecny limit podstawy wymiaru składek w wysokości  127.890 zł w 2017. Czyli będziemy mieć tutaj analogiczne zasady do tych obowiązujących obecnie w przypadku składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe, gdzie podstawy wymiaru nie podlegają żadnym ograniczeniom. W związku z poprawką Senatu zmiana w zakresie składek emerytalnych i rentowych ma wejść w życie z początkiem 2019 roku, zatem w 2018 wciąż będzie obowiązywała górna granica podstawy wymiaru ww. składek. Po przekroczeniu tejże w danym roku kalendarzowym, płatnik składek jest zobowiązany zaprzestać ich odprowadzania. Limit ten będzie wynosił w 2018 133.290 zł, co stanowi 30-krotność prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2018.

W związku z tym, iż zmiana została odsunięta w czasie o rok, dało to przedsiębiorcom dodatkowy czas na przygotowanie systemów kadrowo- płacowych do tej zmiany oraz lepsze zrozumienie konsekwencji, jakie niesie za sobą ta zmiana dla pracowników, pracodawców oraz dla budżetu państwa w krótkim jak i długim okresie. Oczywistym następstwem omawianych zmian będzie obniżenie płacy netto pracowników, których wynagrodzenia przekraczają kwotę rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przy jednoczesnym wzroście ogólnych kosztów pracowniczych dla pracodawców. Załączony model  w łatwy sposób wskaże próg miesięcznego wynagrodzenia, powyżej którego zmiany będą odczuwalne.

Poniżej proponuję kalkulator excelowy  wyliczający wszelkie składniki około płacowe jak i przejście między płacą netto, brutto (z umowy o pracę) jaki i brutto brutto (realny koszt dla pracodawcy) w dwóch scenariuszach: przed i po nowelizacji  ustawy.

pict1

Kalkulator wpływu zniesienia limitu 30x średniej płacy dla składek ZUS

Model został podzielony kolorystycznie na szare obszary do edycji oraz białe pola, gdzie dokonywane są wszelkie obliczenia. Jeśli chodzi o pola szare to służą one głównie do wpisania kwoty brutto wynagrodzenia, tudzież użycia do tego celu suwaka oraz zaznaczenia bądź nie odpowiednich ustawień w przypadku kosztów uzyskania przychodu jak i kwoty wolnej.

W następnym kroku następują obliczanie składek ZUS płaconych przez pracownika. Składają się one z trzech składników, zbudowanych za pomocą takich formuł :

ZUS emeryt: =MIN(C$5*12*0,0976;127890*0,0976)/12
ZUS rent: =(MIN(C$5*12*0,015;127890*0,015))/12
ZUS chorob: =(C$5*12*0,0245)/12

pict2

Jak widzimy w formule ukryte są odpowiednie procenty wynikające z aktualnych przepisów, jak i kluczowa informacja w przypadku części emerytalnej i rentowej o zaprzestaniu odciągania składek po przekroczeniu trzydziestokrotności średniego wynagrodzenia w danym roku, które tak się kształtowały w ostatnich 20 latach:

2018-04-25_15-43-18

Następnym elementem są koszty uzyskania przychodu rozróżnione w zależności od miejsca pracy, miejsca zamieszkania oraz ilość miejsc zatrudnienia:

KUP: =JEŻELI(C$5=0;0;JEŻELI(ORAZ(C$3<>(1=1);C$4<>(1=1));1335;JEŻELI(ORAZ(C$3=(1=1);C$4<>(1=1));1668,72;JEŻELI(ORAZ(C$3<>(1=1);C$4=(1=1));2002,052;2502,56))))/12

pict4

Wyliczenie składki zdrowotnej jest jednym z prostszych w całym modelu i sprowadza się do prostego wzoru. Co ważne większość tej składki będziemy odliczali w następnych krokach od podatku.

NFZ: =(C$5*12-SUMA(C7:C9)*12)*0,09/12

Nieco skomplikował się proces wyliczania kwoty wolnej od podatku, które z początkiem 2017 uzależnione jest od rocznego dochodu, tak jak jest to zobrazowane poniżej.

2018-04-25_15-43-31

2018-04-25_15-43-39

Całość ubrana w formułę excelową przedstawia się następująco:

Kwota wolna: =JEŻELI((C$5-SUMA(C7:C10))*12<6601;1188;JEŻELI((C$5-SUMA(C7:C10))*12<11001;1188-631,98*((C$5-SUMA(C7:C10))*12-6600)/4400;JEŻELI((C$5-SUMA(C7:C10))*12<85529;556,02;JEŻELI((C$5-SUMA(C7:C10))*12<127001;556,02-556,02*((C$5-SUMA(C7:C10))*12-85528)/41472;0))))/12

Ostatnim elementem jest obliczeni zaliczki na podatek dochodowy uwzględniając dwie stawki póki co: 18% oraz 32% z progiem dochodu na poziomie 85528 zł.

Podatek: =JEŻELI((JEŻELI((C$5-C7-C8-C9-C10)*12<85528;(C$5-C7-C8-C9-C10)*12*0,18;85528*0,18+((C$5-C7-C8-C9-C10)*12-85528)*0,32)-C12*12-C11*12*7,75/9)/12<0;0;(JEŻELI((C$5-C7-C8-C9-C10)*12<85528;(C$5-C7-C8-C9-C10)*12*0,18;85528*0,18+((C$5-C7-C8-C9-C10)*12-85528)*0,32)-C12*12-C11*12*7,75/9)/12)

Pensja netto to nic innego jak różnica między kwotą brutto a składkami na ZUS, NFZ oraz zaliczką na podatek.

Netto: =C$5-C7-C8-C9-C11-C13.

Dodatkowo jak już to było wzmiankowane wcześniej dochodzą jeszcze składki ZUS odprowadzana przez pracodawcę. Logika jest dokładnie taka sama jak w przypadku składek po stronie pracownika, z tą tylko różnicą, że zamiast składki chorobowej mamy tutaj wypadkową, a stawka  rentowa jest o pięć punktów wyższa. Formuły przedstawiają się następująco:

ZUS emeryt: =MIN(C$5*12*0,0976;127890*0,0976)/12
ZUS rent: =(MIN(C$5*12*0,065;127890*0,065))/12
ZUS wypadk: =(C$5*12*0,018)/12

Doliczając do powyższych dwa dodatkowe komponenty w postaci funduszy pracy oraz gwarantowanych świadczeń pracowniczych uzyskamy całkowity koszt wynagrodzenia dla pracodawcy.

FP: =(C$5*12*0,0245)/12
FGŚP: =(C$5*12*0,001)/12

Brutto brutto: =SUMA(C$5;C$15:C$19)

Analogiczne wyliczone jest przejście między wynagrodzeniem brutto a netto jak i całkowitym kosztem pracodawcy dla sytuacji po nowelizacji. Z technicznego punktu widzenia jedynymi różnicami są wyliczenia składek emerytalnych po stronie pracownika:

ZUS emeryt: =(C$5*12*0,0976)/12
ZUS rent: =(C$5*12*0,015)/12

Jak i po stronie pracodawcy, gdzie żadne ograniczenia już nie występują:

ZUS emeryt: =(C$5*12*0,0976)/12
ZUS rent: =(C$5*12*0,065)/12

Dodatkowo w celu lepszej wizualizacji można sobie to zobrazować wykresem, by uzmysłowić sobie iż faktycznie pracownicy etatowi otrzymują ok 60% kosztów, jakie ponosi pracodawca. I jak łatwo zauważyć ta relacja ulegnie zmianie dla osób z zarobkami powyżej 10,5 tys. zł miesięcznie w związku z tym, iż nowelizacja, która nas czeka spowoduje spadek płacy netto przy jednoczesnym wzroście ogólnych kosztów pracowniczych dla pracodawców.

pict6

Model zakłada także element symulacji następnej zmiany, która bardzo możliwe czeka nas w przyszłości w postaci dodatkowego progu podatkowego. W załączonym modelu możemy zasymulować jaki byłby wpływ podniesienia stawki podatkowej z obecnych 32% na 40% (przy tym samym kwotowo progu).

pict7

Model pozwala także na szybką analizę wpływu zmiany zasad odprowadzania składek ZUS na przykładowe przedsiębiorstwo. Do wyliczenia potrzebujemy tutaj ilość pracowników z zarobkami powyżej 10.500 PLN oraz uśrednione wynagrodzenie w tejże grupie pracowników. I tak przykładowa firma z 25 pracownikami dotkniętymi omawianymi tutaj zmianami musi się liczyć z większymi kosztami rzędu 370 tys. zł w skali roku.

pict8

Dodatkowym elementem wartym policzenia jest wpływ na budżet państwa, który szacowany jest na 5,5 mld zł większych wpływów przy założeniu że zmiany dotkną 350 tys. pracowników ze średnią pensją brutto 17,5 tys. zł.

pict9

Wyższe wpływy budżetowe mają też drugą stronę w postaci wyższych przyszłych emerytur. Jest to element, który najmniej przewija się w debacie o składkach ZUS. Tutaj pobieżne kalkulacje bez uwzględniania wartości pieniądza w czasie mówiące o dodatkowej emeryturze w wysokości dla osoby mającej wciąż 30 lat pracy przed sobą oraz 20 lat pobierania emerytury.

pict10

Załączony model jest na tyle elastyczny, iż pozwala na dowolne modyfikowanie kluczowych parametrów. Jak widać nie jest trudno skalkulować efekty dyskutowanej zmiany, z której wynika smutna konstatacja, iż ma on charakter wybitnie doraźny, bez jakiejkolwiek długofalowej analizy konsekwencji.

 

Reklamy

4 comments

  1. Wow… rozbroiłeś mnie wklejając formuły z Excela 😉 Szczególnie kwota wolna i podatek.

    Rząd jak sięga po czyjąś kasę to wybiera jakąś małą grupę społeczną i antagonizuje resztę społeczeństwa. Teraz ucierpią tzw „bogaci”, którzy zarabiają ponad 10 miesięcznie. A to wcale tak dużo nie jest jak się mieszka w dużym mieście, jest się specjalistą lub na kierowniczym stanowisku. Ach polityka ….

    Polubienie

    • Zwłaszcza ze uderza to w nie swój naturalny elektorat. Nie pozostaje nic innego jak edukować społeczeństwo by nie było podatne na tani populizm. Co do formuł excelowych to te jeszcze nie były najbardziej wyszukane 😉 Pozdr

      Polubienie

  2. Bolszewizm w czystej postaci. PiS wali po głowie nieco lepiej zarabiających już po raz kolejny:
    1. zniósł kwotę wolną od podatku
    2. nie indeksował progów podatkowych
    3, wprowadza dodatkowy podatek dla bogatych
    4. znosi maksymalną kwotę wpłat na rzecz ZUS (30-krotność średniej – o tym w powyższym tekście).
    Jednocześnie upowszechnia rozdawnictwo.
    Czy w takim razie opłaca się kształcić, uczyć, robić doktorat, być ambitnym, żeby… pracować na podatki, które bolszewicko/PiS-owski rząd przekaże marginesowi społecznemu?

    Polubienie

    • Niestety wychodzi tutaj niska świadomość (nie tylko finansowa) wśród narodu co jest pokusa dla wszelkiej maści populistów. To samo było w kwestii obniżenia wieku emerytalnego. Każdy by chciał pracować jak najmniej, a pobierać wysokie emerytury. A jedno wyklucza drugie to już nie warto wspominać, bo to by było nieopłacalne politycznie. Sporo pracy nas czeka w edukowaniu i budowaniu społeczeństwa obywatelskiego. Ja postanowiłem wyjść ze swojej strefy komfortu i szerzyć wiedzę finansowa. Zobaczymy na ile starczy zapału. Dzięki za komentarz.

      Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s